Strand Nieuwpoort
Nieuwpoort zelf bestaat eigenlijk uit twee delen, Nieuwpoort-Stad en Nieuwpoort-Bad.
Hier mondt de rivier de IJzer via de Ganzepoot uit in de Noordzee.
Het huidige stadhuis werd in 1922 gebouwd op het Marktplein. Het gebouw is opgetrokken in Vlaamse renaissancestijl. De Onze-Lieve-Vrouwekerk werd in de jaren 20 heropgebouwd na de Eerste Wereldoorlog. De bijna losstaande toren werd pas in 1952 gebouwd.
In de Vismijn kan je wekelijks deelnemen (tussen 15 juni en 15 september) aan een geleide wandeling die om 9u30 vertrekt aan de Dienst voor Toerisme
Je kan ook een bezoek brengen aan de Stadshalle met belfort. Het 35m hoge belfort (op de lijst van het Werelderfgoed van de UNESCO) is opgevat als gedeeltelijke uitbouw van de voorgevel.
Het Koning Albert I-monument is opgetrokken in baksteen en houdt de herinnering aan alle slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog levend. In het centrum staat een ruiterstandbeeld van de koning.
(bron: wikipedia)
Auteur: Sarah De Keyzer
Meer informatie
Natuurgebied

Albert I-monument
Het Koning Albertmonument werd opgericht op initiatief en met steun van de oudstrijdersverenigingen van de Eerste Wereldoorlog. De boorden van de IJzer werden als plaats hiervoor gekozen om de grote rol die de stroom tijdens deze oorlog speelde. Het gedenkteken dateert uit 1938 en is een ontwerp van Julien de Ridder. De beeldhouwer is Karel Aubroeck. Het monument is cirkelvormig en heeft een diameter van 30m. Twintig zuilen van baksteen uit de IJzervallei dragen een ringbalk van 100m omtrek, boven een kruisvormig terras. Boven op de ringbalk is een wandelgang met oriëntatietafels, die een prachtig uitzicht over de IJzervlakte biedt. Het monument werd in 1973 – 1974 grondig gerestaureerd. De eerste zondag van augustus wordt hier het Nationaal Huldebetoon aan Z.M. Koning Albert I en de helden van de IJzer gehouden. Ter gelegenheid van de herdenking van de Groote Oorlog werd onder het monument een nieuw bezoekerscentrum gebouwd en ingericht. In het interactieve centrum 'Westfront Nieuwpoort' is een permanente tentoonstelling over de onderwaterzetting te bezichtigen, alsook een jaarlijkse tijdelijke tentoonstelling. Extra info: Het monument zelf is dagelijks te bezichtigen en gratis toegankelijk.
Auteur: Vl. Toeristisch bezienswaardigheden
Meer informatie
Monument

De IJzer
De IJzer is de enige stroom op Belgisch grondgebied met monding rechtstreeks in de Noordzee en heeft een totale lengte van 75 kilometer. De bronnen zijn gelegen nabij het Noord-Franse Kassel op een hoogte van 75 meter boven het zeeniveau. Ter hoogte van Roesbrugge – Haringe stroomt de IJzer ons land binnen. De Kemmelbeek en de Ieperlee zijn de twee belangrijkste zijrivieren. De benedenloop van de IJzer is gekanaliseerd en bevaarbaar voor schepen tot 300 ton. Ten zuiden van Diksmuide, in de buurt van Lo en Pollinkhove, bereikt de IJzer het vlakke polderland. Op het grondgebied van Sint-Joris, tussen de Uniebrug en de kreek van Nieuwendamme, werd het IJzerkanaal in 1979 door de aanleg van een spaarbekken verbreed. Voor wie op een boeiende en avontuurlijke wijze wil kennismaken met de charmes van het polderlandschap is een toeristische boottocht op de IJzer tussen Nieuwpoort en Diksmuide alvast een aanrader.
Auteur: Vl. Toeristisch bezienswaardigheden
Meer informatie
Natuurgebied

Jeanne Panne
Jeanne was de dochter van Jan de Deyster en Cathelijne Goossen. Het is niet onbelangrijk te vermelden dat Jan de Deyster te Sint-Joris de naam had een tovenaar te zijn. Jeanne de Deyster trouwt in 1617 met Jan Panne. Hij was bakker en baatte een bakkerij uit in de Sinte-Mariestraat, de huidige Recollettenstraat. Het was een vruchtbaar huwelijk, waarbij Jeanne zelf 11 kinderen ter wereld bracht. Tien ervan stierven een natuurlijke dood. In 1650 was alleen Joorkin nog in leven. Jeanne was niet ongeletterd. Ze was een gewiekst handelaarster die het niet als een zwaar vergrijp beschouwde de belasting op de tarwe te ontduiken. Haar man overleed toen ze vooraan in de vijftig was. De natuur had haar ook niet verwend. Ze had geboortevlekken aan de slapen en op de dij, haar lichaam vertoonde sporen van ettergezwellen en onder haar rechter wenkbrauw had ze “een roode ronde pleck”. Het waren Jan Jacobs en de moeder van Ryckewaert Schroo die Jeanne Panne als heks aanklaagden. Zowel Ryckewaert Schroo als de dochter van Jan overleden na een bezoek van Jeanne. Na haar aanhouding werd ze op 10 mei 1650, door de burgemeester en schepenen, naar de pijnbank verwezen. Vooraleer in de halsband geplaatst te worden, werd ze onderzocht waarbij onder haar rechter wenkbrauw een ronde vlek werd ontdekt die ongevoelig bleek te zijn voor de speldenprikken die men aanbracht. Het stigma diabolicum, het teken dat Jeanne Panne een pact gesloten had met de duivel, was gevonden. Ze wordt om 11u ’s avonds in de halsband geplaatst. Op 14 mei bevestigde zij “libre ende buuten torture” haar bekentenissen. Nog dezelfde dag werd ze veroordeeld tot de brandstapel. Het vonnis werd uitgevoerd op 16 mei 1650. Om de twee jaar (2010 - 2012 - 2014 - …) wordt het leven van Jeanne Panne herdacht tijdens een groots opgezet Jeanne Panne Festival.
Auteur: Vl. Toeristisch bezienswaardigheden
Tentoonstellingsruimte

Vierboete
De Vierboete werd gebouwd op het einde van de 13de eeuw en is daarmee één van de oudste vuurtorens van Noordwest-Europa. De naam is een verbastering van het Franse ‘bouter le feu’ of ‘vuur stoken’. In de 19de eeuw werd de toren als monument beschermd en gerestaureerd maar toen de nieuwe moderne vuurtoren op de rechteroever van de IJzer in gebruik werd genomen, verloor de Vierboete zijn functie. In 1914 werd de toren opgeblazen door de Belgische genietroepen. Hij werd nooit meer heropgebouwd.
Erfgoed

Gedenkzuil 81ste Franse infanteriedivisie
Dit monument voor de Franse '81e Division d'Infanterie Territoriale' (DIT) werd onthuld op 7 oktober 1928. Het werd als monument beschermd bij Ministerieel Besluit van 17 december 1999 door opname in het dossier van de "Ganzenpoot" en oorlogsmonumenten, omwille van het algemeen belang gevormd door de esthetische, historische en socio-culturele waarde. De sector "Nieuwpoort" werd eerst door Belgen, maar reeds vanaf oktober 1914 door Fransen bezet. De '81e Division d'Infanterie Territoriale' kwam eind oktober vanuit de Somme naar Veurne en Nieuwpoort. Op 7 november konden ze de rechteroever van de IJzer op de Duitsers heroveren. De divisie nam ook deel aan de gevechten van Lombardsijde op 8, 10 en 11 november. De divisie hield en organiseerde het bruggenhoofd Nieuwpoort, waar het front zich stabiliseerde. Haar hoofdkwartier was te Veurne. Ze zou er blijven tot in 1915. De divisie stond tot 8 december 1914 onder leiding van Général Margot, en daarna van Général Bajolle. Ze bestond qua infanterie uit de 161ste (11de en 12de 'Régiment Infantérie Territoriale', kortweg R.I.T.) en 162ste (14de en 16de R.I.T.) brigades. De 'Spahis' waarvan sprake op het monument, werden gerekruteerd in de Franse kolonies.
Auteur: MarcMonballieu
Monument

Vismijn
Nieuwpoort was gedurende zekere periodes één van de belangrijkste vissershavens van de kust. Dat de visaanvoer in de 12e eeuw belangrijk was blijkt uit de keure van 1163 die de belastingsvoet omvat die dient geheven te worden op haring, makreel, zalm, kabeljauw, schelvis, pladijs, bot, rog en paling. Daar Nieuwpoort herhaalde malen belegerd werd kende de haven vele hoogtes en laagtes in zijn bestaan en wisselde vaak van functie. Zo was Nieuwpoort ooit de voorhaven van Ieper en Brugge. Ook was Nieuwpoort op het eind van de 16e eeuw samen met Duinkerke een beroemd zoniet berucht Spaans kapersnest, van waaruit de Hollandse schepen werden aangevallen. Reden genoeg voor Prins Maurits van Nassau om een strafexpeditie te ondernemen tegen beide havens. Een expeditie die zijn beslechting vond in de voor onze noorderburen bekende Slag bij Nieuwpoort op 1 en 2 juli 1600. De vissershaven is gevestigd aan en historisch vergroeid met het noordwestelijke deel van de stad. Langs de aanlegkade die ongeveer één kilometer lang is, liggen de kleurrijke vissersboten. Specialisten zullen hierin een drietal soorten herkennen, die elk specifiek de opdrachten vervullen in de visvangst nl. garnaalschepen, kusttreilers of kleine middenslagtreilers en middenslag- of grote treilers. De stedelijke vismijn werd in twee fasen gebouwd. Het oorspronkelijk gebouw uit 1952 werd in 1972 tot zijn huidige grootte uitgebreid. De vis die op de Nieuwpoortse visveiling aangevoerd wordt is gevangen op de Noordzee in de gebieden kust en west. De schepen die het gebied kust bevissen zijn maximaal 48 uur op zee en de schepen west ongeveer 5 dagen. Op de schepen wordt de vis onder de beste omstandigheden bewaard en krijgt dan ook op de veiling het hoogste kwaliteitsmerk. Behoudens bij zwaar weer op zee is de kustvisserij actief van maandag tot en met zaterdag. Dagelijks kan de vis aangeboden worden op de veiling om 7 of 8u ’s morgens. Men kan de sfeer het best opsnuiven op maandag, woensdag en vrijdag. Vroeger werd veelal de term vismijn gebruikt, gelet op het feit dat de aspirant koper kenbaar maakte dat hij een partij vis wilde kopen door “mijn” te roepen. Thans wordt er niet meer verkocht door middel van afroepen en roepen. Nu wordt de vis geveild met een elektronische klok die gevoed wordt via een informatica-systeem. De koper is zelfs niet meer verplicht zich te begeven naar de veiling, doch kan rustig thuis kopen via PC en een speciale telefoonlijn. Er zijn geregeld geleide bezoeken aan de vismijn. Sommige zalen in het gebouw worden gebruikt als expositieruimte of feestzaal.
Mijn

IJzermonding
Rivier in Frankrijk en België (prov. West-Vlaanderen), ca. 75 km lang, waarvan ca. 45 km in België; stroomgebied: 895 km², waarvan 520 km² in België; bevaarbaar vanaf Roesbrugge-Haringe (voor schepen tot 300 t).
De IJzer ontspringt in Frans Vlaanderen, op 35 m hoogte, uit verscheidene bronnen op het grondgebied van de gemeenten Broksele, Lederzele en Buisscheure. Hij mondt na 75 km uit in de Noordzee te Nieuwpoort.
De IJzer bereikt de Belgische grens te Roesbrugge-Haringe en mondt te Nieuwpoort via het IJzerestuarium in de Noordzee uit.
Een deel van het estuarium behoort tot het natuurreservaat De IJzermonding. De slikke loopt twee maal per dag bij vloed onder zeewater. Zeekraal is een plantensoort typisch voor de slikke. De schorre loopt enkel onder water bij springvloed en storm. Het lamsoor is een plantensoort typisch voor de schorre.
POI

Windturbines-Zonnepanelen
Ten noorden van de Ganzepoot ontdek je drie windmolens. De windmolens staan in voor de stroomvoorziening van 1500 gezinnen. De grootste is 86 m hoog. Aan de voet ervan werd in 2007 een groot zonnepark met fotovoltaïsche cellen uitgebouwd voor omzetting van zonne-energie in elektriciteit.
Electrawinds startte in juni 2007 met een zonne-energieproject, waarbij hernieuwbare energie wordt opgewekt door het opvangen van licht in fotovoltaïsche zonnecellen. Deze cellen zetten het licht rechtstreeks om in elektriciteit. Concreet werd een veld (grootte: 6 hectare) in Middelkerke volgebouwd met 7695 zonnepanelen (ca. 400 gezinnen).
POI

Kattesas
25 oktober 1914 Karel Cogge (1855-1922) van de Noord-Watering-Veurne werd op het stadhuis van Veurne ontboden om raad te geven. Het eerste voorstel van Cogge om de onderwaterzetting te realiseren via de spuisluis van de Veurne-Ambachtvaart werd afgewezen wegens de nabijheid van Duitse eenheden. Cogge stelde daarop voor om het kleinere Oud Veurnesas aan de havengeul – ook 'Spaanse Sluis' en 'Kattesas' genoemd, op 900 meter stroomafwaarts van de Ganzepoot te gebruiken. Het resultaat bleek verwaarloosbaar. Daarop zou besloten worden om het grotere vannensysteem van de Veurne-Ambacht Vaart te gebruiken. Vanaf 29 oktober 1914 werd van daaruit de IJzervlakte tot Diksmuide onder water gezet. Met succes.
Auteur: PaulDenis
Sluis

Westfront Nieuwpoort
Wat heeft Nieuwpoort gemeen met Namen, Brussel, Antwerpen, Gent, Kortrijk en Brugge? Overal staat een ruiterstandbeeld van Albert I, de Koning-Soldaat. De rij bronzen ruiters markeert de loop van de Duitse invasie van België in 1914, die voor Nieuwpoort tot staan werd gebracht. Dat gebeurde door de kracht van het zeewater en het slim dirigeren van de sluizen. Maar het water was niet alleen een bondgenoot: het veroordeelde Nieuwpoort ook tot het lot van eerste stad aan het Westfront en dus tot een genadeloze vernietiging. Honderd jaar later is het Koning Albert I-gedenkteken een serene plek in een weids landschap, met water aan alle kanten. De uitgelezen plaats om het verhaal van de onderwaterzetting te vertellen. Dat gebeurt in een hypermodern bezoekerscentrum pal onder het 2500m² grote terras van het monument, met een polyvalente binnencirkel en 3 tentoonstellingsvleugels. het geheel krijgt, heel toepasselijk, de naam 'Westfront Nieuwpoort'. In een interactief computerspel kunt u de sluizen van 1914 bedienen, terwijl u uitkijkt over het sluizencomplex zoals het nu is. Dat alles en nog veel meer in een open, lichte constructie van waaruit u een weids uitzicht hebt over het slagveld van weleer. Deze attractie met korting bezoeken? Druk meteen je gratis Kustpas af via www.kustpas.be/home/register Open Dagelijks van 10u - 17u (met uitzondering van maandag) Ticketverkoop tot 16u. Gesloten op 01/01 & 25/12 Prijzen Volwassenen & 65+: € 7,00 Kinderen t.e.m. 6: gratis Studenten (7 tot 25 jaar): € 5,00 Groepen: € 5,50
Museum

Jachthaven Nieuwpoort
Stroomafwaarts van de vissershaven is er de “Eurojachthaven”. Er zijn drie jachtclubs die zowat 2000 ligplaatsen beheren. Daarmee heeft Nieuwpoort de grootste jachthaven van Noord-Europa. Naast de Eurojachthaven is er in Nieuwpoort aan het Spaarbekken ook nog een jachthaven voor motorboten op de binnenwateren. De capaciteit van om en bij de 200 ligplaatsen, en zijn ideale ligging op een knooppunt van waterwegen dat directe ontsluiting in de richting van Veurne, Diksmuide maar ook Gent en Brugge garanderen, tonen aan dat ook deze jachthaven toonaangevend in zijn soort is.
Haven

De Poolreiziger
"De poolreiziger” is een kustwerk van de hand van de Nieuwpoortenaar Freddy Cappon. Hij heeft het beeld gemaakt in opdracht van het stadsbestuur, ter gelegenheid van het vertrek van poolreiziger en ex-Nieuwpoortenaar Dixie Dansercoer op expeditie in 2007. Het beeld symboliseert vooral de eenzaamheid en de uitgestrektheid van het heelal. De ingebeelde weg die Dixie doorkruist met zijn ski's, alleen met zijn gedachten en gevoelens, strekt zich uit tot aan de hemelpoorten. Het beeldhouwwerk is een dukdalf, ode aan Nieuwpoort. De pilaren zijn 6m hoog, de cirkelbogen vormen de Noord- en Zuidpool."
Monument

Vlaamse Zeezeilschool, VVW-Nieuwpoort vzw
De Eurojachthaven van Nieuwpoort is ideaal als tussenstop of vertrekpunt voor tochten van of naar Nederland, Frankrijk, Engeland, ... In de zeilcursussen van de Zeezeilschool kan je dus leren zeilen met verschillende zeilboottypes.
Watersportclub

Loodswezen
Het 12 meter hoge loodswezengebouw bevindt zich op de linkeroever van de IJzermonding. Hierop staat een lichtinstallatie die de tij- en stormdeiningen weergeven en een antenne, de zogenaamde radio-richtingzoeker, die zelf 32 antennes bevat. Deze zijn in een cirkel opgesteld en worden beurtelings pijlsnel met de ontvanger verbonden. Dit gebeurt door een ingebouwd en snel computersysteem. Dit antenne-stelsel is bijzonder krachtig en levert op deze manier een heel belangrijke bijdrage voor de veiligheid op zee. Een ander systeem dat erg tot de scheepsveiligheid op zee bijdraagt is de Walradarketen. Nieuwpoort is de eerste post van een reeks radarposten tussen Nieuwpoort en Vlissingen
Haven

Wavekarting
Wavekarting® is een unieke en sensationele watersportervaring. Je zit zelf aan het stuur van een motorboot en vaart over de golven van de Noordzee. Onze instructeurs begeleiden je op een tocht van 30 km voor de kust van Nieuwpoort. Een unieke en exclusieve methode om zon, zee en golven te herontdekken, aan de Noordzee, vanuit de haven van Nieuwpoort. Vanaf nu ook mogelijk vanuit Cadzand met Knokke Boat; www.knokkeboat.be/nl/wavekarting.
Avonturenpark

Bommenvrij
Het Bommenvrij is een kruitmagazijn, gebouwd in 1820. Het is het enige gebouw dat de bombardementen van de Eerste Wereldoorlog in Nieuwpoort overleefde. Het paalt aan de Duvetorre, de ruïne van de St.-Laurentiuskerk uit de 13e eeuw. Het Bommenvrij is een beschermd monument.
Historisch gebouw

Rederij Seastar
Rederij Seastar biedt ééndagsreizen aan zoals havenrondvaarten te Nieuwpoort of IJzertochten in de Westhoek tussen de drie frontsteden Nieuwpoort, Diksmuide en Ieper of een boottocht naar Veurne. Individuele personen die tijdens deze periode een boottocht willen meepikken kunnen aansluiten op een bestaande vaart. Het vaarprogramma kan geraadpleegd worden op de website www.seastar.be. Het ganse jaar door kan iedereen (mits reservatie) aansluiten op de themavaarten. Tijdens de zomermaanden juli en augustus wordt op klokvaste uren en dagen tussen Nieuwpoort en Diksmuide gevaren. Op zondag kan men genieten van een captainscruise met côte à l’os naar believen. Deze attractie met korting bezoeken? Druk meteen je gratis Kustpas af via www.kustpas.be/home/register HERDENKINGSPARTNER WESTHOEK
Bootverhuur

Nieuwpoortsluissysteem
Uitlaatsluizen of sluizen zorgen ervoor dat laaggelegen polderlanden hun overtollige water kunnen afvoeren, terwijl sluizen het waterpeil in kanalen regelen voor de scheepvaart. Bij vloed worden de sluizen gesloten en bij eb geopend om het overtollige water uit de polders af te voeren naar zee. De sluizen zelf worden gebruikt om boten vast te zetten.
Via de Ganzenpoot is de havengeul verbonden met maar liefst zes verschillende vaar- en/of afwateringsroutes. Van noord naar zuid zijn de opeenvolgende kleppen en sluizen:
De Nieuw Bedelfverlaatklep: ontvangt een klein afwateringskanaal vanuit de polders
Gravensluis: controleert het kanaal Nieuwpoort-Plassendale en creëert een opening naar de oostkust
De Springverlaatklep: verwelkomt de baai van Nieuwendamme die wordt gevormd door een eeuwenoude meander van de IJzer en zorgt voor de afwatering van de Nieuwlandpolder
De Iepersluis: voor de huidige IJzer
De klep Veurne-Ambachtverlaat: regelt het afvoerkanaal dat in verbinding staat met de Noordvaart en de Sluikvaart. Het regelt de afwatering van de Ramskapelle-polders en was een belangrijke schakel tijdens de overstroming van 1914, die het verloop van de Eerste Wereldoorlog radicaal veranderde (zie hieronder).
Sluis van Veurnesluis: beheert het kanaal Nieuwpoort-Duinkerken dat de westkust toegankelijk maakt en een verbinding biedt met de havenstad Duinkerken.
In het verleden heeft het sluissysteem van Nieuwpoort de stad dankzij overstromingen herhaaldelijk behoed voor bestormingen en bezetting door buitenlandse legers. De Franse en Duitse aanvallers betaalden de prijs.
De watersnood van 1914: op 4 augustus 1914 brak de hel los en kwam de door de Duitse keizer Wilhelm III gelanceerde stoomwals ons land binnen. In een tragische oproep vroeg koning Albert I om het laatst overgebleven perceel land, begrensd door de IJzer en Ieperlee, en daarachter door de zee, tot het einde toe te beschermen. Deze verdedigingslinie hield stand dankzij een bondgenoot die de IJzer in zich draagt bed en waarnaar Nieuwpoort kon roepen, zoals het in het verleden al zo vaak had gedaan tijdens andere belegeringen: water! De bewaker van de Noordwatering, Karel Cogge uit Veurne, kent het hydraulische netwerk van kleine kanalen, beken en afwateringsroutes die via de Nieuwpoortsluizen hun water uitwisselen met dat van de IJzer; en matroos Hendrik Geeraert uit Nieuwpoort weet waar en hoe hij het materieel moet gebruiken. Het water stijgt, treedt buiten zijn oevers en zet de vlakte onder water: het dwingt de vijand zich terug te trekken. Het front zal hier worden gestabiliseerd tot het laatste en zegevierende offensief van 1918.
Aanvullende informatie:
-Toegankelijk voor mensen met een beperking
Auteur: Westtoer Mirra Wandelingen
Oorlog

Spoorwegbrug
Om de aansluiting van Nieuwpoort met de Frontzate (bedding van de vroegere spoorlijn Nieuwpoort-Diksmuide, nu ingericht als fiets- en wandelpad) te optimaliseren werd de Kanaalbrug in 2018 volledig vernieuwd. Deze werkzaamheden maken de eerste fase uit van de herinrichting van de site van de Koolhofput. In een tweede fase (2019-2020) wordt de omgeving van de Koolhofput zelf toegankelijk gemaakt (met een wandelweg rond het meer met bruggetjes, alsook een picknickzone) en in een derde fase (2021) wordt de Frontzate zelf aangepakt.
Auteur: Wandelclub Nieuwpoort v.z.w.
Brug

Sas van Dierendonck
Het sas van Dierendonck is een waterbouwkundige constructie gebouwd omstreeks 1867 waarin een schutsluis en een uitwateringssluis worden gecombineerd en waarbij de waterhuishouding in twee aparte waternetten, enerzijds voor de scheepvaart en anderzijds voor het polderbeheer, kan worden georganiseerd.
Het sas maakt hierbij de verbinding tussen het bovenliggende scheepvaartwaternet (bestaande uit het Kanaal Duinkerke-Nieuwpoort en de IJzer, de Lavaart en het Kanaal Nieuwpoort-Plassendale) en het onderliggende polderwaterlopennet van de Noordwatering Veurne (onder meer bestaande uit de Noordvaart of Veurne-Ambachtvaart, de Slijkvaart of Oostvaart en de Koolhofvaart).
Auteur: Wandelclub Nieuwpoort v.z.w.
Sluis

De Ganzepoot - Sluizencomplex Nieuwpoort
Dit Sluizencomplex, ook wel De Ganzepoot genoemd, speelt een cruciale rol in het vastlopen van de oorlog aan de IJzer. Half oktober 1914 is het Belgische leger moe, wordt het nauwelijks gesteund en heeft het een tekort aan munitie. Opperbevelhebber Koning Albert wil zich terugtrekken naar Calais. Maar de Generale Staf, Frankrijk en Engeland willen hier weerstand bieden. Op 15 oktober vraagt de koning zijn leger om stand te houden aan de IJzer, ondanks de volgens hem 'onmogelijke' omstandigheden. Dan herinnert de plaatselijk historicus Emeric Feys zich dat in 1600 het beleg van Nieuwpoort tot staan werd gebracht door de IJzervlakte onder water te zetten. De beheerders van het sluizencomplex zijn dan echter al naar Frankrijk gestuurd. Men vindt twee burgers met voldoende kennis van zaken om de sluizen en waterkeringen zo open en dicht te zetten dat de IJzervlakte overstroomt: toezichter van de Noordwatering Karel Cogge en schipper Hendrik Geeraert krijgen een heldenrol in het verhaal. De Ganzepoot ligt in niemandsland, wat het beheren ervan een riskante onderneming maakt. Het lukt dankzij een kleine pauze van het Duitse leger voor ze hun grote doorbraakoffensief op 30 oktober inzetten. Die dag stroomt de IJzer over. Het offensief loopt spaak in de modder. De hele oorlog lang houden genietroepen de IJzervlakte vakkundig onder water.
POI

De Roos
“De Roos” bestaat al bijna honderd jaar, tijdens de eerste wereldoorlog was het een café waar garnaal en droogvis aan de toog werden gegeten. Je kan hier gezellig tafelen in een sfeervol kader. Proef eens van hun vispannetje met heerlijke Noordzeevis. Ambassadeur van http://www.hetlekkerewesten.be.
Restaurant

Picknikplaats Koolhofput
Dit is een rustplaats langs de Frontzate.
Koolhofput
Deze diepe waterput van 10 ha is ontstaan door uitgraving van zand voor de aanleg van de A18 (Jabbeke-Veurne-Calais). Intussen is de Koolhofput een pleisterplaats voor mens en dier geworden. Watervogels en vissen enerzijds, vissers, wandelaars en natuurliefhebbers anderzijds voelen er zich thuis. In het kader van de landinrichting werd de Koolhofput verder voorzien van observatiehutten, paaiplaatsen, een wandelpad en beplantingswerken. Ook de hengelsporters komen aan hun trekken met de aanleg van een hengelplatform en een parking. Vlakbij vind je enkele oorlogsrestanten uit de Eerste Wereldoorlog.
Frontzate
Het fietspad “De Frontzate” ligt op de voormalige spoorwegbedding van lijn 74, aangelegd in 1868. Deze spoorlijn verbond Diksmuide met Nieuwpoort en speelde een strategische rol tijdens WO I.Het traject is 14 km lang.
Niet voor niets heet dit fietspad de ‘Frontzate’. De verhoogde spoorwegberm diende bij de Slag om de IJzer in 1914 immers als buffer, toen de hele poldervlakte tussen de IJzer en de spoorweg onder water werd gezet. Het Belgisch leger hield stand achter deze spoorwegberm.
De spoorlijn speelde een strategische rol als Belgische verdedigingslinie tegen het Duitse leger. Door de onderwaterzetting van de IJzervlakte met de spoorwegdijk als waterkering in 1914, kon de opmars van de Duitsers gestopt worden. Het gebied tussen de IJzer en de spoorwegbedding werd herschapen in een zompig gebied, met een aantal daarboven uitstekende eilandjes, die door de Belgen en de Duitsers ingericht werden als voorposten in het niemandsland.
Achter en in de spoorwegberm werd de Belgische eerste linie aangelegd. Onder meer door de nabijheid van de steenbakkerij van Wulpen (Koksijde) konden de schuilplaatsen in baksteen opgetrokken worden. De schuilplaatsen werden beschermd met zandzakjes. Afhankelijk van de toestand van de grond konden de loopgraven ondergronds of half bovengronds aangelegd worden. Vanaf de spoorwegbedding liepen houten loopbruggen (passerelles) naar de voorposten in het onderwater gezette gebied.
Aan weerszijden van de spoorwegbedding zijn talrijke bakstenen en betonnen constructies van de Eerste Wereldoorlog bewaard. Vooral aan de westzijde op regelmatige afstand (restanten van) vrij gelijkaardige meestal rechthoekige geel- of roodbakstenen constructies. De meeste daken zijn verdwenen en de muren zijn vaak gedeeltelijk afgebroken. Deze constructies fungeerden als schuilplaatsen voor de manschappen die hier de wacht hielden. Twee vierkante bakstenen constructies fungeerden waarschijnlijk als schietpostje. Het gebouwtje met ovens en schoorstenen was een militaire keuken.
De minder talrijke betonnen constructies in diverse vormen - ook met beschadigingen - situeren zich aan beide zijden van de spoorwegbedding. De betonnen Rode Kruispost is herkenbaar door een medaillon.
Tevens sporen van minimaal twee constructies uit de Tweede Wereldoorlog, met name twee zogenaamde Tobrukstellingen in Ramskapelle en Nieuwpoort. Een aantal andere betonnen constructies (waaronder enkele geschutsstellingen) dateren mogelijk ook uit de Tweede Wereldoorlog.
Auteur: Willem Vandenameele
Picknick plaats

Halle Nieuwpoort
De Nieuwpoortse Halle, beter bekend onder de naam Stadshalle. Dit gebouw werd geklasseerd met K.B. van 25 maart 1938. Men neemt aan dat er op dezelfde plaats sinds 1280 een Halle stond. Dit beklemtoont duidelijk het bloeiende handelsverleden van de kuststad.
De Halle werd in de loop der tijd meermaals verwoest.
De laatste verwoesting dateert uit de Eerste Wereldoorlog. Nadien werd de Stadshalle in zijn oorspronkelijke stijl en met de oorspronkelijke materialen heropgebouwd in 1920. In het recente verleden waren er verschillende musea in ondergebracht, maar na de laatste restauratie in 1999 doet de Halle nu nog enkel dienst als tijdelijke expositieruimte en vormt het een uitgelezen decor voor feestelijke ontvangsten door het stadsbestuur.
Auteur: Heyde Etienne
Historisch gebouw

Poolreiziger Dixie Dansercourt
Op 16 september 2007 vertrekt uit Nieuwpoort Dixie Dansercoer, de Nieuwpoortse poolreiziger richting Antartica met de Euronav Belgica op Zuidpoolexpeditie.
Ter gelegenheid van het vertrek "Expeditie Dansercoer" is het kunstwerk "De poolreiziger" geplaatst langs de Robert Orlent Promonade.
Kunstenaar Freddy Cappon "Toen schepen Geert Vanden Broucke mij vroeg om een kunstwerk te maken als homage aan poolreiziger Dixie Dansercoer, heb ik geen enkel moment geaarzeld. Ik heb immers veel respect voor Dixie, een natuurmens die bijzonder gedreven te werk gaat".
Het kunstwerk is 6 meter hoog en 3 meter breed, gemaakt in cortenstaal. De pilaren strekken zich hoog uit en met de poolcirkels vormen ze een cirkelboog of Arc. De ingebeelde weg die Dixie doorkruist als langlaufer die een slee met materiaal trekt, alleen met zijn gedachten en gevoelens strekt zich uit richting hemel.
Het is ter plaatse gemaakt in drie maanden tijd.
Ereburger van Nieuwpoort Dixie Dansercoer komt tijdens een expeditie in Groenland om het leven.
Eind april 2021 starte Dansercoer (58) met Seb Audy (42) de Canadese reisgezel de expeditie. Maar maandagavond 7 juni 2021 liep het mis. Dansercoer is rond 20.30 uur Belgische tijd in een gletsjerspleet gevallen, op zowat 250 kilometer ten noorden van de stad Upernavik.
Een week na het overlijden van poolreiziger Dixie Dansercoer komen er nog steeds mensen bloemen en kaartjes leggen aan het standbeeld "De Poolreiziger".
Auteur: Heyde Etienne

Maurits van Nassau
Bij het binnenkomen van het Prins Mauritspark langs de Louisweg word je verwelkomd door een driedelig bronzen standbeeld ontworpen door de kunstenaar Frank Neirynck.
Dit ter herinnering aan de Slag bij Nieuwpoort op 2 juli 1600. Deze opmerkelijke veldslag in Nieuwpoort en omgeving waarbij het onverwacht tot een confrontatie te velde kwam tussen het leger van Maurits van Nassau (Staatse) en het leger van aartshertog Albrecht (Paapse) werd door Maurits gewonnen. Dit gevecht zou achteraf de geschiedenis ingaan. Het werd in het jaar 2000 te Nieuwpoort herdacht niet alleen met een tentoonstelling maar ook met dit standbeeld.
De beeldhouwer, Frank Neirynck, wilde er bewust geen oorlogsmonument met wapenuitrusting van maken maar er toch een brok symboliek in leggen. Omdat hij niet het geweld van de veldslag wilde beklemtonen, maar wel het strategische inzicht en de politieke gevolgen, staat het beeld van Prins Maurits meer als symbool voor de wending in de geschiedenis dan voor een verheerlijking van de persoon. De prins zelf is getooid in harnas, zonder zwaard maar met een rol perkament in de hand. Het document verwijst naar het sluiten van het Drievoudig Verbond waarbij Engeland en Frankrijk de soevereiniteit van de Verenigde Provinciën hadden erkend. Het symboliseert kennis en wijsheid.
Auteur: Heyde Etienne
Standbeeld

Het IJzergedenkteken
Voorbij de oude loop van de IJzer (of Kreek van Nieuwendamme) en de huidige IJzer (met de Iepersluis) staat het indrukwekkende IJzergedenkteken. Dit beeld van de Nieuwpoortse kunstenaar Pieter Braecke moest in het eeuwfeestjaar 1930 België voorstellen: een vrouw afgewend van de invaller uit het oosten, de kroon beschermend in de handen. De vier figuren tegen het voetstuk verbeelden de weerstand: een blinde, een gewonde, een zieke en een weerbare soldaat.
Tekst Friede Lox
Standbeeld

Family Module
Goshka Macuga - Beaufort 2021
In 1968 liet de Argentijnse kunstenaar Oscar Bony een gezin poseren als ‘levende sculptuur’ op een sokkel. De performance getiteld La Familia Obrero (het arbeidersgezin) leverde het gezin een bedrag op dat hoger lag dan hun maandelijkse sociale uitkering. Geheel in de geest van mei ‘68 bekritiseerde Bony de dubbele moraal van een overheid die het gezin als hoeksteen van de samenleving zag, maar de arme arbeidersklasse in de kou liet staan.
La Familia Obrero inspireerde Goshka Macuga om vijftig jaar later een soortgelijk onderzoek te doen. Aan de hand van een foto van Bony's performance maakte ze een monumentale sculptuur in beton, zwevend tussen figuratie en brutalistische abstractie. Het levensgrote model voor deze sculptuur werd oorspronkelijk geproduceerd voor een tentoonstelling in Warschau. In die context becommentarieerde ze de inspanningen van de rechtse groeperingen in Macuga’s thuisland Polen om christelijke en traditionele gezinswaarden te populariseren en elke vorm van diversiteit uit de samenleving te bannen.
Het zijn deze groepen die vandaag regeren in Polen en actief de aanval inzetten op het abortusrecht, leden van de LHBTQIAP+-gemeenschap of kritische kunstenaars. Family Module vormt een aanklacht tegen het weggommen van verworven mensenrechten ten voordele van één model voor de samenleving: het gezin. In ruimdenkende samenlevingen is het idee van het gezin verbreed naar vele vormen van familie die niet heteronormatief zijn, zoals vertegenwoordigd in dit beeld.
In Nieuwpoort krijgt het monument een extra betekenislaag. Met een gedenkplaat wordt op het marktplein hulde gebracht aan Jeanne Panne en andere vrouwen die in de zeventiende eeuw beschuldigd werden van hekserij. Het betrof vooral vrouwen die zich niet voegden naar de rol die het patriarchaat voor hen in petto had: dat van een goede huisvrouw die kinderen baart.
Klik hier voor een filmpje.
Goshka Macuga’s
Polen, °1967
Goshka Macuga’s werkwijze wordt vaak aangeduid als culturele archeologie. Binnen haar praktijk neemt ze de rol van curator en archivaris op zich, aangezien haar installaties vaak werk van andere kunstenaars bevatten, naast artefacten, foto’s en verhalen. Dit geleend materiaal plaatst ze in een andere context, waardoor nieuwe betekenissen ontstaan. Macuga tracht verandering teweeg te brengen in de manier waarop wij de geschiedenis benaderen. Haar installaties leggen toevalligheden en onderlinge verbanden bloot die voorheen onopgemerkt bleven en brengen feiten in herinnering die ofwel vergeten ofwel onderdrukt werden.
Auteur: Pasar vzw
Kunst

Le vent souffle où il veut
Daniel Buren - Beaufort 2009
Langs de havengeul en op de Kromme Hoek genieten wandelaars en fietsers van het kleurrijke uitzicht van Le Vent Souffle Où Il Veut door de Franse kunstenaar Daniel Buren. Honderd vlaggenmasten met daaraan evenveel windhanen vormen het imposante kunstwerk dat ook zichtbaar is voor de bemanning van de boten die in en uit de geul varen. Wie dan weer tussen de masten wandelt of speelt als een kind, krijgt een heel ander zicht op het werk, alsof je in een gekleurd bos vertoeft. Buren koos voor tien verschillende kleuren uit het RAL-spectrum die hij in alfabetische volgorde aan de masten liet monteren: van donkerblauw naar paarsachtig rood tot weidegroen. Burens in-situ werk komt tot zijn recht in de (winderige) buitenlucht.
Klik hier voor een filmpje.
Auteur: Pasar vzw
Kunst

LCW BE 2025 10K
Long Course Weekend Belgium
The Nieuwpoort Marathon - 10km parcours